Grootformaat tegels – wat u moet weten voor u begint

Grootformaat tegels zijn tegels waarvan minstens één zijde duidelijk groter is dan bij klassieke vloertegels, zoals 60x120 of 120x120 cm. Ze geven een rustig, strak resultaat met weinig voegen, maar vergeven veel minder dan kleine tegels. Het komt aan op vier dingen: een zeer vlakke ondergrond, de juiste lijm met volle verlijming, voorzichtig hanteren met voldoende handen en een goede planning vooraf.

Wat verstaat men onder grootformaat?

Er is geen vaste grens die overal hetzelfde wordt gehanteerd. In de praktijk spreekt men van grootformaat zodra een tegel groter is dan wat vroeger gangbaar was, en zeker vanaf formaten zoals:

• **60x120 cm**: rechthoekig, vaak gebruikt voor vloeren in leefruimtes en badkamers;
• **120x120 cm**: vierkant, voor een erg rustig vloerbeeld in grote ruimtes;
• **120x240 cm** en groter: eerder platen dan tegels, ingezet voor vloeren, wanden en soms meubels.

Ook smalle, lange stroken, zoals bij [keramisch parket](/diensten/keramisch-parket), gedragen zich bij het plaatsen deels als grootformaat: de lengte maakt ze gevoelig voor oneffenheden en doorbuiging.

Voordelen en aandachtspunten

Voordelen:

• minder voegen, dus een rustiger en ruimer ogend geheel;
• eenvoudiger schoon te houden, omdat er minder voeg is waar vuil zich kan vastzetten;
• een doorlopend beeld, zeker bij tegels met marmer- of betonlook.

Aandachtspunten:

• elke oneffenheid in de ondergrond wordt zichtbaar of voelbaar;
• meer snijwerk bij kleine ruimtes, nissen en leidingen, en dus meer snijverlies;
• zwaar en breekbaar tijdens transport en plaatsing;
• in kleine ruimtes kan een groot formaat de verhoudingen verstoren. Een proefopstelling met een paar losse tegels helpt om dat vooraf in te schatten.

Eisen aan de ondergrond

De ondergrond bepaalt grotendeels of het resultaat slaagt. Hoe groter de tegel, hoe strenger de eisen aan de vlakheid. Een kleine tegel volgt een lichte golving nog, een tegel van 120 cm overbrugt ze en komt hol te liggen.

Waar u op let:

• **Vlakheid**: de ondergrond moet over grotere lengtes vlak liggen, niet enkel plaatselijk. Vaak is egaliseren nodig vóór de plaatsing.
• **Droogte**: een nieuwe dekvloer moet voldoende uitgedroogd zijn. De vereiste droogte wordt best gemeten, niet geschat.
• **Stabiliteit**: de dekvloer moet stevig en draagkrachtig zijn, zonder loszittende delen of scheuren die nog bewegen.
• **Vloerverwarming**: grootformaat kan prima op vloerverwarming, op voorwaarde dat de installatie vooraf volgens een opstookprotocol is opgewarmd en afgekoeld, en dat er een geschikte flexibele lijm wordt gebruikt.

Twijfelt u over de staat van uw ondergrond, laat die dan vooraf beoordelen. In de gids [keramische tegels laten leggen](/blog/keramische-tegels-laten-leggen-gids) leest u meer over de voorbereiding in het algemeen.

Lijm en volle verlijming

Bij grootformaat is de keuze van de lijm geen detail. Meestal gaat het om een flexibele tegellijm die geschikt is voor grote, dichte keramische tegels. Welke lijm precies past, hangt af van de tegel, de ondergrond en eventuele vloerverwarming. Volg daarvoor altijd de voorschriften van de tegel- en lijmfabrikant.

Even belangrijk is volle verlijming: er mogen geen holle plekken onder de tegel achterblijven. Holtes zijn zwakke punten waar de tegel kan breken bij belasting of bij temperatuurverschillen. Daarom wordt bij grootformaat doorgaans dubbel verlijmd: de lijm komt zowel op de ondergrond als op de achterkant van de tegel (buttering). Met een geschikte lijmkam en het in één richting kammen van de lijm kan de lucht bij het aandrukken ontsnappen.

Egalisatiesystemen tegen overtanding

Overtanding is het hoogteverschil tussen twee aangrenzende tegelranden. Bij grote tegels valt dat snel op, zeker bij strijklicht van een raam of een lage lamp. Een egalisatiesysteem, met clips of wiggen die tussen de tegels worden gezet, trekt de randen tijdens het uitharden van de lijm op gelijke hoogte.

Zo'n systeem werkt kleine verschillen weg, maar lost een slechte ondergrond niet op.

Verspringing bij rechthoekige tegels

Rechthoekige grootformaat tegels zijn zelden volledig vlak: tijdens het bakken ontstaat vaak een lichte kromming in de lengte. Legt u ze in halfsteens verband, dan komt het hoogste punt van de ene tegel naast de rand van de andere, wat overtanding versterkt.

Daarom wordt de verspringing bij rechthoekige tegels vaak beperkt tot minder dan een halve tegel. Wat voor uw tegel geldt, staat meestal in de technische fiche van de fabrikant.

Transport en hanteren

Een grote tegel is zwaar, buigt door wanneer u hem plat draagt en breekt makkelijk bij een stoot op de hoek. Enkele praktische punten:

• draag grote tegels **met meer personen** en rechtop, op de kant;
• gebruik **zuignappen** of een draagframe voor de grootste formaten;
• controleer vooraf de **bereikbaarheid**: past de tegel door de voordeur, rond de draai van de trap en in de lift? Bij smalle trappen of een badkamer op de verdieping is dit een reëel aandachtspunt.

Omdat u het materiaal zelf kiest en koopt, loont het om deze vragen te stellen vóór u bestelt.

Voegen en uitzetvoegen

Grootformaat tegels worden vaak met een smalle voeg gelegd, maar voegloos leggen bestaat niet: elke tegelvloer heeft een voeg nodig om kleine maatverschillen en bewegingen op te vangen. De juiste voegbreedte hangt af van de tegel, het formaat en de plaats, en staat doorgaans in de aanbevelingen van de fabrikant.

Daarnaast zijn uitzetvoegen nodig: langs wanden, rond vaste elementen, ter hoogte van dorpels en bij grotere oppervlakken of vloerverwarming ook in de vloer zelf. Deze voegen worden met een elastisch materiaal afgewerkt in plaats van met gewone voegmortel. Worden ze vergeten, dan kan de vloer onder spanning komen en kunnen tegels loskomen of barsten.

Grootformaat op de wand

Ook op de wand wordt grootformaat steeds vaker gebruikt, bijvoorbeeld in een inloopdouche of achter een badmeubel. Een [badkamer](/diensten/badkamer) met grote wandtegels oogt ruim en is makkelijk te onderhouden.

De aandachtspunten zijn vergelijkbaar met die op de vloer, met enkele extra's: de wand moet vlak, stevig en geschikt zijn om het gewicht te dragen, de lijm mag niet uitzakken en de tegels moeten tijdens het uitharden correct ondersteund worden. Meer over tegels op de wand vindt u bij [wandtegels](/diensten/wandtegels).

Veelgemaakte fouten

• tegelen op een ondergrond die niet vlak of niet droog genoeg is;
• enkel op de ondergrond lijmen, zonder buttering, waardoor holtes ontstaan;
• rechthoekige tegels in halfsteens verband leggen terwijl de fabrikant dat afraadt;
• het opstookprotocol van de vloerverwarming overslaan;
• uitzetvoegen vergeten of dichtzetten met gewone voegmortel;
• de bereikbaarheid van de ruimte niet controleren vóór de bestelling;
• te weinig reserve bestellen voor snijverlies en breuk.

Wat bepaalt de kostprijs?

Richtprijs. Als ruwe richtprijs kost tegelwerk in België, materiaal en plaatsing samen, tussen €50 en €220 per m², afhankelijk van het formaat en de moeilijkheidsgraad van het legwerk. Bij Vloerenexpert kiest en koopt u het materiaal zelf, dus de offerte gaat enkel over de plaatsing.

De prijs voor het leggen van grootformaat tegels hangt af van een aantal factoren:

• **oppervlakte** in m² en de vorm van de ruimte;
• **formaat en gewicht** van de tegel: hoe groter, hoe meer tijd en mankracht per tegel;
• **staat van de ondergrond** en eventueel voorbereidend werk zoals egaliseren of uitbreken;
• **legpatroon** en de hoeveelheid snijwerk;
• **afwerking**, zoals plinten, dorpels en uitzetvoegen;
• **bereikbaarheid** van de ruimte, bijvoorbeeld een verdieping zonder lift of een smalle trap;
• **vloer of wand**, en de combinatie van beide.

Vloerenexpert rekent enkel de plaatsing aan, omdat u het materiaal zelf kiest en koopt. Via [/offerte](/offerte) krijgt u een offerte op maat van uw project.

Veelgestelde vragen

Kan ik grootformaat tegels leggen op vloerverwarming?

Ja, dat kan. Voorwaarde is dat de vloerverwarming vooraf volgens een opstookprotocol is opgestart en afgekoeld, en dat er een flexibele lijm en voldoende uitzetvoegen worden voorzien.

Moet mijn ondergrond altijd geëgaliseerd worden?

Niet altijd, maar wel vaak. Een ondergrond die voor kleinere tegels volstaat, is voor grootformaat soms te oneffen. Door de vlakheid vooraf te controleren, weet u of egaliseren nodig is.

Waarom wordt er dubbel verlijmd?

Dubbel verlijmen, met lijm op de ondergrond én op de achterkant van de tegel, zorgt voor een volle verlijming zonder holtes. Holtes onder een grote tegel verhogen het risico op breuk.

Kan ik rechthoekige tegels in halfsteens verband leggen?

Bij grote rechthoekige tegels wordt dat vaak afgeraden, omdat een lichte kromming in de tegel dan tot hoogteverschillen tussen de randen leidt. Veel fabrikanten adviseren een kleinere verspringing. Kijk in de technische fiche van uw tegel wat wordt aanbevolen.

Hoeveel reserve moet ik bestellen?

Dat hangt af van de ruimte, het legpatroon en het formaat. Bij grootformaat is het snijverlies vaak groter dan bij kleine tegels, omdat restjes minder bruikbaar zijn. Bespreek de hoeveelheid best vooraf met de plaatser, op basis van het plan van de ruimte.

Zijn grootformaat tegels geschikt voor een kleine badkamer?

Dat kan, en weinig voegen kan een kleine ruimte zelfs rustiger doen ogen. Wel vraagt het meer snijwerk rond leidingen en nissen, en moet u nagaan of de tegels tot in de ruimte geraken. Meer over tegels op de vloer leest u bij [keramische tegels](/diensten/keramische-tegels).

Offerte voor uw grootformaat tegels

Heeft u uw tegels gekozen of twijfelt u nog over het formaat? Vraag een offerte aan via [/offerte](/offerte), stuur een bericht via [/contact](/contact) of bel +32 496 51 56 57.