Retro- en cementtegels laten leggen: de complete gids

Retro tegels, zoals cementtegels, patroontegels in Portugese stijl of een terrazzo-look, bestaan in twee heel verschillende uitvoeringen: echte cementtegels, die ongebakken en poreus zijn, en keramische tegels die dat uitzicht nabootsen. Echte cementtegels vragen een aangepaste plaatsing, met impregneren vóór het voegen, en blijvend onderhoud. Keramische imitatie wordt gelegd als gewone keramiek en is nagenoeg onderhoudsvrij. Uw keuze bepaalt dus niet alleen de look, maar ook hoe de tegels gelegd en verzorgd moeten worden.

Wanneer kiest u voor retro tegels?

Retro tegels geven een ruimte meteen karakter. Ze passen in een renovatie waar u het oorspronkelijke karakter van een oudere woning wilt terugbrengen, maar net zo goed als bewust contrast in een strak, hedendaags interieur. Typische toepassingen zijn:

• **De inkomhal of gang**: de klassieke plek voor een patroonvloer, vaak met een effen kader langs de randen, zodat het geheel oogt als een tapijt.
• **De keuken**: als vloer, of kleiner als accent achter het aanrecht. Voor die laatste toepassing leest u meer bij [spatwand](/diensten/spatwand).
• **Badkamer en toilet**: een kleine ruimte leent zich goed voor een uitgesproken motief. Kijk voor het totaalplaatje ook bij [badkamer](/diensten/badkamer).
• **Accentzones**: onder een eettafel, rond een schouw of als afgebakende zone in een open leefruimte.

Een vuistregel voor de schaal: een groot, druk motief kan een kleine ruimte overweldigen, terwijl een fijn patroon in een grote ruimte kan wegvallen. Leg in de winkel enkele tegels naast elkaar en neem stalen mee naar huis, want daglicht en kunstlicht veranderen de kleuren sterk.

Echte cementtegels of keramische imitatie: het grote verschil

Dit is de belangrijkste beslissing, en in de winkel is het verschil niet altijd meteen zichtbaar. Ook de benaming helpt niet altijd: "Portugese tegels" wordt in de handel gebruikt voor echte cementtegels, voor geglazuurde tegels met een azulejo-motief en voor keramische imitaties. Vraag dus altijd uit welk materiaal de tegel bestaat.

Echte cementtegels worden niet gebakken. Een gekleurde toplaag van enkele millimeters wordt samen met een grijze cementlaag onder hoge druk geperst en laat men daarna uitharden. Het motief zit dus in de toplaag en niet in een glazuur. Het resultaat is een matte, zachte uitstraling die mooi verouderd en na verloop van tijd een patina krijgt. Keerzijde: het materiaal is poreus, gevoelig voor vlekken en voor zure producten, en elke tegel kan licht verschillen in maat en kleurschakering.

Keramische imitatie (keramiek of porcellanato) is gebakken en nauwelijks poreus. Het motief is aangebracht in het glazuur of met digitale druktechniek. Deze tegels zijn maatvast, vlekbestendig en hoeven niet geïmpregneerd te worden. Ze zijn vaak ook in grotere formaten verkrijgbaar en er bestaan varianten die geschikt zijn voor buiten, als de fabrikant ze vorstbestendig verklaart.

| | Echte cementtegels | Keramische imitatie |

|---|---|---|

| Productie | Geperst, niet gebakken | Gebakken |

| Porositeit | Poreus, zuigt vocht en vlekken op | Zeer beperkt |

| Impregneren | Nodig, vóór het voegen en daarna periodiek | Niet nodig |

| Maatvastheid | Kleine afwijkingen mogelijk | Zeer maatvast |

| Veroudering | Krijgt een patina | Blijft zoals hij is |

| Gevoelig voor zuren | Ja | Nauwelijks |

Wie het authentieke materiaal wil en onderhoud niet erg vindt, kiest voor cement. Wie de look wil zonder zorgen, bijvoorbeeld in een drukke gezinskeuken, zit met keramiek meestal beter. Meer over keramiek in het algemeen vindt u bij [keramische tegels](/diensten/keramische-tegels).

Soorten en formaten

• **Cementtegels met patroon**: meestal kleinere vierkante formaten, met geometrische of florale motieven. Door dezelfde tegel telkens anders te draaien ontstaan verschillende patronen, en vaak zijn er bijpassende randtegels en effen tegels.
• **Portugese look**: blauw-wit of veelkleurig, in cement of keramiek. Het karakter komt pas tot zijn recht als er variatie in de motieven zit.
• **Terrazzo en granito**: echte terrazzo- of granitotegels zijn cementgebonden met stukjes steen of marmer, en daarna geslepen. Qua onderhoud gedragen ze zich eerder als natuursteen of cement, dus gevoelig voor zuren. Keramische terrazzo-look geeft het gespikkelde beeld zonder die gevoeligheid.
• **Andere retrostijlen**: zwart-wit dambord, zeshoekige tegels, kleine mozaïeken of metrotegels voor de wand. Die laatste horen eerder bij [wandtegels](/diensten/wandtegels).

Ondergrond en voorbereiding

Een patroonvloer verraadt elke oneffenheid, omdat de lijnen van het motief over de hele ruimte doorlopen. De ondergrond moet vlak, draagkrachtig, schoon en voldoende droog zijn. Bij een nieuwe chape betekent dat: voldoende droogtijd respecteren. Bij renovatie wordt eerst nagegaan of de bestaande vloer stabiel is, of er scheuren of holle plekken zijn en of egaliseren nodig is. Oude lijmresten en losse delen gaan eruit. In natte ruimtes hoort er een waterdichting onder de tegels.

Controleer bij levering van cementtegels meteen de dozen: maat, kleurschakering en eventuele beschadigingen. Meng tegels uit verschillende dozen, zodat kleurverschillen verspreid raken in plaats van in één hoek samen te vallen. Reken ook wat extra voor zaagverlies en hou enkele reservetegels bij voor latere herstellingen, want exact dezelfde productiereeks is later vaak niet meer te krijgen.

Hoe de plaatsing verloopt, stap voor stap

• **Legplan maken.** Het patroon wordt droog uitgelegd, vanuit het midden van de ruimte of vanaf een belangrijke zichtlijn, zoals de voordeur. Zo komen de zaagstukken aan de randen gelijk verdeeld en vermijdt u smalle reepjes op zichtbare plaatsen.
• **Verlijmen.** De tegels worden in een geschikte tegellijm gelegd, met volle verlijming zodat er geen holle plekken ontstaan. Bij cementtegels wordt lijm die op het oppervlak komt meteen verwijderd, voor hij in de poriën trekt.
• **Uitlijnen en controleren.** Tijdens het leggen wordt voortdurend gecontroleerd of het patroon recht doorloopt en of de tegels vlak liggen.
• **Eerste impregnering (bij cementtegels).** Voor er gevoegd wordt, krijgen cementtegels een eerste beschermlaag. Anders trekt het voegsel in het oppervlak en blijft er een waas of verkleuring achter.
• **Voegen.** Bij cementtegels zijn de voegen doorgaans smal en in een tint die bij de tegel past. Bij keramiek kiest u vrijer: een contrasterende voeg accentueert het patroon, een bijpassende geeft een rustiger geheel.
• **Reinigen en afwerken.** Voegresten worden zorgvuldig verwijderd, bij cement uitsluitend met producten die daarvoor geschikt zijn. Na voldoende droging volgt de definitieve impregnering.

Keramische imitatie volgt dezelfde logica van legplan en uitlijning, maar zonder de impregneerstappen. Wilt u weten hoe een project bij ons concreet verloopt, lees dan de [werkwijze](/werkwijze).

Waar het vaak misgaat

• **Geen droog legplan**: het patroon loopt scheef, of er komen smalle reepjes aan de deur.
• **Voegen zonder voorafgaande impregnering** bij cementtegels, met vlekken die moeilijk weg te krijgen zijn.
• **Zure reinigers** voor cementsluier of kalk op cement- of granitotegels. Die tasten het oppervlak aan.
• **Dozen niet mengen**, waardoor een zichtbaar kleurverschil ontstaat.
• **Herhaling bij keramische imitatie**: een gedrukt motief heeft een beperkt aantal varianten. Wie tegels uit één doos na elkaar legt, ziet soms hetzelfde vlekje of dezelfde "slijtplek" telkens terugkomen.
• **Te weinig reservetegels** voor een latere herstelling.

Onderhoud

Cementtegels: veeg of stofzuig regelmatig, want zand werkt als schuurpapier. Dweil met een pH-neutraal middel en vermijd zure en agressieve producten. Verwijder vlekken van wijn, olie of citrus zo snel mogelijk. Herhaal de impregnering periodiek, afhankelijk van hoe intensief de vloer gebruikt wordt. Een lichte patina hoort bij het materiaal en maakt voor veel liefhebbers net de charme uit.

Keramische imitatie: gewoon dweilen met een mild middel volstaat. Impregneren is niet nodig. Let op de voegen: een donkerdere of vuilafstotende voeg blijft langer mooi in de keuken en de inkom.

Wat bepaalt de kostprijs?

Richtprijs. Als ruwe richtprijs kost tegelwerk in België, materiaal en plaatsing samen, tussen €50 en €220 per m², afhankelijk van het formaat en de moeilijkheidsgraad van het legwerk. Bij Vloerenexpert kiest en koopt u het materiaal zelf, dus de offerte gaat enkel over de plaatsing.

De prijs van een retro vloer hangt af van een aantal factoren:

• **Oppervlakte** in m².
• **Materiaal en formaat**: cementtegels vragen meer handelingen (impregneren, voorzichtig reinigen) dan keramiek. Kleine formaten betekenen meer tegels en meer voegen.
• **Patroon en legplan**: randen, kaders, gedraaide motieven en veel zaagwerk vragen meer tijd.
• **Ondergrond en voorbereidend werk**: egaliseren, uitbreken van een oude vloer, waterdichting.
• **Afwerking**: impregnering, plinten, aansluitingen op dorpels en andere vloeren.
• **Bereikbaarheid** van de werf.

Omdat u het materiaal zelf kiest en aankoopt, rekent Vloerenexpert enkel de plaatsing aan. Een prijs op maat krijgt u via een [offerte](/offerte).

Veelgestelde vragen

Zijn cementtegels geschikt voor vloerverwarming?

In principe wel, net als keramische tegels. Volg wel de richtlijnen van de fabrikant en van uw verwarmingsinstallateur, zeker voor het opstarten van de verwarming na de plaatsing.

Kan ik cementtegels in de badkamer of keuken leggen?

Ja, mits ze goed geïmpregneerd zijn en u het onderhoud bijhoudt. In de douche of op plaatsen waar veel water en zeep komen, is keramische imitatie de zorgelozere keuze.

Moeten keramische retro tegels geïmpregneerd worden?

Nee. Keramiek en porcellanato zijn nauwelijks poreus. Enkel bij sommige ongeglazuurde of sterk gestructureerde tegels raadt de fabrikant soms een behandeling aan. Volg dus altijd de fabrieksinstructies.

Kunnen retro tegels buiten gelegd worden?

Echte cementtegels zijn daar meestal niet voor bedoeld. Voor een terras kiest u een keramische tegel die de fabrikant uitdrukkelijk vorstbestendig verklaart, met een passende slipweerstand.

Waarom liggen er kleurverschillen tussen mijn cementtegels?

Dat hoort bij een geperst, ambachtelijk product. Door tegels uit verschillende dozen te mengen, worden die verschillen gelijkmatig verdeeld en ogen ze natuurlijk.

Kan ik een oude cementtegelvloer laten herstellen of aanvullen?

Vaak wel, als er passende tegels te vinden zijn. Reservetegels of tegels uit een minder zichtbare zone komen dan goed van pas. Bespreek het vooraf, want de kleur van oude tegels is door de jaren heen veranderd.

Offerte aanvragen

Heeft u uw retro tegels gekozen, of twijfelt u nog tussen echte cementtegels en keramiek? Vraag een [offerte](/offerte) aan, stuur ons een [bericht](/contact) of bel +32 496 51 56 57. Voor inspiratie kunt u ook onze [realisaties](/realisaties) bekijken.